George Ritzer

Konceptet themelore të Marx-it (7 – e fundit)

14/07/2011

Konceptet themelore të Marx-it (7 – e fundit) Nga “Teori Sociologjike”, Kreu II (Pjesa e shtatë dhe e fundit) George Ritzer Përktheu Boiken Abazi KRITIKA Ka disa probleme brenda teorisë së Marx-it të cilat duhen diskutuar. I pari ka të bëj me komunizmin ekzistues në praktikë. Dështimi i shoqërive komuniste dhe transformimi i tyre drejt një ekonomie më të orientuar nga kapitalizmi na detyron të rishikojmë domethënien e teorisë marksiste dhe rolin e saj brenda sferës së sociologjisë (Antonio, 2000: Aronso, 1995; Hudelson, 1993; Manuel, 1992). Duket sikur idetë e Marx-it janë provuar njëherë dhe kanë dështuar. Në një...

Konceptet themelore të Marx-it (6)

11/07/2011

Konceptet themelore të Marx-it (6) Nga “Teori Sociologjike”, Kreu II (Pjesa e gjashtë) George Ritzer Përktheu Boiken Abazi KONCEPTIMI I HISTORISË NËPËRMEJT MATERIALIZMIT Marx-i besonte se historia ndjek një trajektore të parashikueshme, dhe nxitur nga ky besim ai ndërtoi parashikimin e tij mbi të ardhmen e kapitalizmit. Ky parashikim bazohej mbi konceptin e tij të historisë nëpërmjet materializmit (i njohur edhe si materializmi historik). Ideja thelbësore e materializmit historik të Marx-it shtrohet nëpërmjet pretendimit se mënyra se si njerëzit plotësojnë nevojat e tyre materiale, në përgjithësi, përcakton dhe kushtëzon marrëdhëniet e tyre me njeri-tjetrin, institucionet shoqërore, si dhe idetë...

Konceptet themelore të Marx-it (5)

09/07/2011

Konceptet themelore të Marx-it (5) Nga “Teori Sociologjike”, Kreu II (Pjesa e pestë) George Ritzer Përktheu Boiken Abazi Shfrytëzimi Për Marx-in, shfrytëzimi dhe dominimi janë diçka më shumë se sa thjesht një ndarje rastësisht e pabarabartë e pasurisë dhe e pushtetit. Shfrytëzimi është një pjesë e nevojshme e ekonomisë kapitaliste. Sigurisht që shfrytëzimi ekziston në të gjitha shoqëritë, por e veçanta e kapitalizmit qëndron në faktin se shfrytëzimi kryhet nga një sistem ekonomik “objektiv” dhe i papërcaktuar. Shfrytëzimi në këtë lloj sistemi të jep përshtypjen se nuk rrjedh nga një marrëdhënie pushteti por nga grafikët dhe shifrat e ekonomistëve....

Konceptet themelore të Marx-it (4)

07/07/2011

Konceptet themelore të Marx-it (4) Nga “Teori Sociologjike”, Kreu II (Pjesa e katërt) George Ritzer Përktheu Boiken Abazi STRUKTURAT E SHOQËRISË KAPITALISTE Gjatë jetës së Marx-it Evropa po industrializohej gjithnjë e më shumë. Njerëzit po detyroheshin të largoheshin nga puna në bujqësi dhe nga zanatet artizanale duke u punësuar nëpër fabrika me kushte pune të cilat shpesh ishin thjesht çnjerëzore. Gjatë viteve 1840, kur Marx-i sapo kishte hyrë në vrullin e madh të punës së tij, Evropa po kalonte një krizë të gjerë sociale (Seigel, 1978: 106). Kjo situatë solli një numër protestash anembanë Evropës përgjatë vitit 1848...

Konceptet themelore të Marx-it (3)

02/07/2011

Konceptet themelore të Marx-it (3) Nga “Teori Sociologjike”, Kreu II (Pjesa e tretë) George Ritzer Përktheu Boiken Abazi NATYRA NJERËZORE Një pjesë e mirë e këtij kapitulli do të mbulojë një diskutim mbi makro-sociologjinë që studioi Marx-i, me një përqëndrim mbi analizën e tij të makro-strukturave të kapitalizmit. Megjithatë, para se të mund t’i analizojmë këto tema, duhet të fillojmë të flasim për mendimet e Marx-it mbi aspektet makro-sociologjike të realitetit shoqëror. Marx-i e ndërtoi analizën e tij kritike mbi kontradiktat e shoqërisë kapitaliste, bazuar në supozimet e tij mbi natyrën njerëzore, marrëdhënien e saj me punën, dhe mundësinë...

Konceptet themelore të Marx-it (2)

30/06/2011

Nga “Teori Sociologjike”, Kreu II (Pjesa e dytë) George Ritzer Përktheu Boiken Abazi Skica Biografike Karl Marx ka lindur ne Trier, në Prusi, në 5 maj të vitit 1818. Babai i tij punonte si avokat dhe kishte krijuar disa kushte jetese tipike për një familje të shtresës së mesme. Të dy prindërit vinin nga familje hebrehe, por për disa arsye të lidhura me biznesin, babai i tij u kthye në Luteran kur Karl-i ishte ende shumë i ri. Në vitin 1841, Marx-i përfundoi studimet e doktoraturës në degën e filozofisë në Universitetin e Berlinit. Kjo shkollë ishte nën ndikimin...